ठाणे, 28 फेब्रुवारी 2026:
खादी आणि ग्रामोद्योग आयोग (KVIC) यांच्या वतीने गावदेवी मैदान, ठाणे येथे खादी महोत्सव-2026 प्रदर्शनाचे औपचारिक उद्घाटन करण्यात आले. ग्रामीण सक्षमीकरण तसेच खादी आणि ग्रामोद्योग उत्पादनांच्या प्रोत्साहनासाठी दिलेल्या 70 वर्षांच्या समर्पित सेवेचा हा महोत्सव गौरव करणारा आहे. हे प्रदर्शन 6 मार्च 2026 पर्यंत प्रत्यक्ष स्थळी सुरू राहणार असून, खादीची समृद्ध परंपरा तसेच लोकप्रिय ग्रामोद्योग उत्पादनांचे वैविध्यपूर्ण दर्शन येथे घडत आहे.
भव्य उद्घाटन सोहळ्यास प्रमुख पाहुण्या म्हणून ठाण्याच्या महापौर मा. सौ. शर्मिला पिंपळकर उपस्थित होत्या. तसेच मा. सौ. रूप राशी, मुख्य कार्यकारी अधिकारी KVIC; मा. सौ. गीतांजली बाविस्कर, मुख्य कार्यकारी अधिकारी KVIB; श्री संजय वाघुळे, वरिष्ठ नगरसेवक; श्री योगेश भामरे, राज्य संचालक KVIC महाराष्ट्र; तसेच सौ. वृषाली वाघुळे, महिला आघाडी अध्यक्षा, नौपाडा मंडळ यांनी मान्यवर उपस्थिती दर्शविली. दीपप्रज्वलन करून कार्यक्रमाचा शुभारंभ करण्यात आला, जो KVIC च्या 70 वर्षांच्या परिवर्तनशील प्रवासाचे प्रतीक ठरला.
आपल्या मनोगतात मा. सौ. रूप राशी म्हणाल्या,
“ग्रामीण भारताच्या सक्षमीकरणाची 70 वर्षे पूर्ण करताना आज खादी ही आर्थिक स्वावलंबन आणि राष्ट्रीय अभिमानाचे प्रतीक बनली आहे. खादीची प्रत्येक खरेदी ग्रामोद्योगांना बळकटी देते आणि थेट आत्मनिर्भर भारताच्या ध्येयात योगदान देते.”
त्यांनी पुढे सांगितले की, संसदेच्या 1956 च्या कायद्याअंतर्गत स्थापन झालेल्या खादी आणि ग्रामोद्योग आयोगाचा सामाजिक उद्देश रोजगारनिर्मिती करणे, आर्थिक उद्देश विक्रीयोग्य वस्तूंचे उत्पादन करणे आणि व्यापक उद्देश गरीबांमध्ये स्वावलंबनाची भावना निर्माण करणे तसेच सक्षम ग्रामीण सामुदायिक भावना वृद्धिंगत करणे हा राहिला आहे. सन 2024-25 पर्यंत आयोगाने सुमारे 1.94 कोटी लोकांना रोजगार उपलब्ध करून दिला आहे. विक्रीची कामगिरीही अत्यंत उल्लेखनीय राहिली असून 2024-25 मध्ये ती 1.70 लाख कोटी रुपयांपर्यंत पोहोचली आहे, जी भारतातील बहुराष्ट्रीय कंपन्यांच्या एकूण विक्रीपेक्षा अधिक आहे.
प्रमुख पाहुण्या मा. सौ. शर्मिला पिंपळकर यांनी हा कार्यक्रम प्रथमच ठाण्यात आयोजित केल्याबद्दल आनंद व्यक्त केला आणि स्थानिक नागरिकांनी मोठ्या संख्येने उपस्थित राहून विविध राज्यांमधून आलेल्या कारागिरांना पाठिंबा द्यावा, असे आवाहन केले. त्यांनी पारंपरिक चरख्यावर विजेशिवाय सूत कातण्याचे प्रात्यक्षिक तसेच इलेक्ट्रिक चाकावर मातीची भांडी बनविण्याची प्रक्रिया अनुभवली आणि स्वतःही चरख्यावर सूत कातण्याचा अनुभव घेतला.
KVIC महाराष्ट्रचे राज्य संचालक श्री योगेश भामरे म्हणाले,
“खादी हे केवळ वस्त्र नाही, तर ग्रामीण कारागिरांच्या स्वप्नांचे आणि परिश्रमांचे प्रतीक आहे. अशा प्रदर्शनांमुळे शहरी ग्राहकांना ग्रामीण भारताशी जोडले जाते आणि शाश्वत तसेच सर्वसमावेशक विकासाला चालना मिळते.”
मा. पंतप्रधान श्री नरेंद्र मोदी यांच्या दूरदर्शी नेतृत्वाखाली ‘व्होकल फॉर लोकल’ आणि ‘आत्मनिर्भर भारत’ या राष्ट्रीय उपक्रमांच्या अनुषंगाने खादी क्षेत्रात अभूतपूर्व वाढ झाली आहे. उत्पादन, उलाढाल आणि रोजगारनिर्मिती या क्षेत्रांतील उल्लेखनीय प्रगतीमुळे देशाची ग्रामीण अर्थव्यवस्था अधिक सक्षम झाली आहे.
कार्यक्रमात खादी फॅशन शोचे आयोजन करण्यात आले होते, ज्यामध्ये पारंपरिक कारागिरी आणि आधुनिक डिझाइन यांचा सुंदर संगम सादर करण्यात आला. या सादरीकरणातून खादीला आधुनिक, शाश्वत आणि जीवनशैलीशी निगडित पर्याय म्हणून अधोरेखित करण्यात आले. सुप्रसिद्ध गिर्यारोहक विजया तुली यांनीही आपल्या प्रेरणादायी उपस्थितीने कार्यक्रमाची शोभा वाढविली. त्यांचा संघर्ष आणि यशाचा प्रवास खादी चळवळीच्या चिकाटीचे प्रतीक आहे.
स्वदेशी कारागिरीच्या प्रसारासाठी आणि ‘व्होकल फॉर लोकल’ उपक्रमाला पाठिंबा दिल्याबद्दल अनेक प्रतिष्ठित व्यक्ती आणि प्रभावशाली मान्यवरांचा सत्कार करण्यात आला. सन्मानित व्यक्तींमध्ये रीना टोटलानी, डॉ. हर्षिका देढिया, पियाली तोशनीवाल, स्मिता शांडिल्य, डिंपल आणि धवल जवेरी तसेच मोनिका अग्रवाल यांचा समावेश होता.
खादी महोत्सव-2026 प्रदर्शनात 65 हून अधिक स्टॉल्स उभारण्यात आले असून, येथे अस्सल खादी वस्त्रे, हस्तनिर्मित उत्पादने, ग्रामोद्योग वस्तू तसेच शाश्वत जीवनशैलीशी संबंधित विविध उत्पादने उपलब्ध आहेत. हे प्रदर्शन ग्रामोदयाच्या संकल्पनेला अधोरेखित करते, ज्यामध्ये विकासाची मुळे गावांमध्ये रुजलेली आहेत आणि जे एक सक्षम, आत्मनिर्भर भारत घडविण्याकडे वाटचाल दर्शविते.
या कार्यक्रमाच्या यशस्वी आयोजनात इव्हेंट मॅनेजमेंट एजन्सी Bubble Communication यांनी महत्त्वाची भूमिका बजावली. KVIC च्या 70 व्या वर्षानिमित्त भव्य आणि प्रभावी सादरीकरण साकारण्यात त्यांचे योगदान उल्लेखनीय आहे. तसेच KVIC महाराष्ट्र राज्य कार्यालयातील अधिकाऱ्यांच्या अथक परिश्रम आणि सततच्या मार्गदर्शनामुळे हा कार्यक्रम यशस्वीरित्या पार पडला.
